Co to jest rak jelita grubego? | Jakie są objawy raka jelita grubego?

co-to-jest-rak-jelita-grubego 1Rak jelita grubego to jeden z najbardziej rozpowszechnionych typów raka w uprzemysłowionych krajach świata. Pod względem umiejscowienia rak jelita grubego i rak odbytnicy zajmują trzecie miejsce wśród mężczyzn i czwarte wśród kobiet. Częstotliwość występowania na świecie jest różna. Bardzo często występuje w krajach zachodnich i rzadko kiedy w Azji i w Afryce. Badania wykazały, że zwiększone występowanie pojawia się wszędzie tam, gdzie zadomowiły się obyczaje żywieniowe pochodzące z krajów zachodnich. Nawet u pierwotnych mieszkańców, którzy dostosowali się do diety zachodniej okazało się, że rak jelita grubego występuje częściej.

Nie ma jedynej przyczyny, powodującej raka. Prawie każdy rak jelita grubego zaczyna się jako nierakowe (łagodne) polipy jelita grubego, które powoli przekształcają się w raka. Każdego dnia u mniej więcej stu osób zostaje rozpoznany rak jelita Grubego, uważany za jedną z istotnych chorób.

Rak jelita grubego i jego objawy mogą zostać nie wykryte przez długie lata i w większości przypadków rozwija się powoli. W niniejszym artykule podaję przydatne informacje, sposoby i rady jak zapobiegać i co należy zrobić, żeby rak jelita grubego lub rak odbytnicy zostały wykryte zawczasu.

Co to jest rak jelita grubego

Jelito grube jest częścią przewodu pokarmowego, w której ciało odkłada niestrawiony, odpadowy materiał. Jelito grube zakończone jest odbytnicą (rectum). Razem tworzą długą rurę. Na jej wewnętrznej ścianie mogą pojawiać się łagodne nowotwory – narośle o maczugowatym kształcie, tzw. polipy. Nie musimy się ich obawiać, nie są groźne, jeśli zostaną odpowiednio wcześnie usunięte. Polipy nie są złośliwe, dlatego nie mają zdolności atakowania pozostałych tkanek i organów. Nie rozprzestrzeniają się także na inne części ciała. Podczas gastroenterologicznego badania endoskopowego znanego jako kolonoskopia, lekarz łatwo wykryje polipy jelita grubego lub odbytnicy i natychmiast usunie je chirurgicznie, dzięki czemu nie zagrażają już naszemu zdrowiu. Jeśli jednak niezłośliwe polipy w jelicie grubym nie zostaną odpowienio wcześnie usunięte, po pewnym czasie mogą przekształcić się w nowotwór jelita grubego. Zakłada się, że rak jelita grubego i rak odbytnicy w większości przypadków powstają i rozwijają się dalej z nieleczonych i nieusuniętych polipów. Polipy przekształcają się z czasem w złośliwe nowotwory, które później szybko rosną i mogą zaatakować inne organy i tkanki poprzez ściany jelita grubego, a nawet rozprzestrzenić się na inne, bardziej odległe części ciała. Tworzą tu nowe guzy nowotworowe, tzw. przerzuty, na przykład w wątrobie i w płucach. Niestety rak jelita grubego lub rak odbytnicy zostaje u 80 % ludzi wykryty za późno i w tym stadium leczenie jest bardzo trudne. Szanse na całkowite wyleczenie są znikome i w większości przypadków choroba kończy się przedwczesną śmiercią. Rak jelita grubego i rak odbytnicy (rectum) często nazywane są łącznie rakiem kolo-rektalnym. Inne nazwy to: rak jelita grubego lub nowotwór złośliwy jelita grubego.

Kto jest zagrożony?

Nie istnieje jedyna przyczyna powstawania raka. Może ci grozić rak jelita grubego lub rak odbytnicy wtedy, gdy:

  • Masz więcej niż 60 lat
  • W twojej diecie przeważa czerwone lub przetworzone mięso, zawiera ona nadmiar tłuszczu i brakuje w niej świeżych warzyw i błonnika
  • Masz nowotwór innej części ciała – pokonałeś raka piersi lub prostaty
  • Masz polipy jelita grubego
  • W Twojej rodzinie występował rak jelita grubego
  • Cierpisz na choroby zapalne (Choroba Leśniowskiego-Crohna, wrzodziejące zapalenie jelita grubego)

Niektóre objawy genetyczne również podnoszą ryzyko zachorowania, najczęściej jest to polipowatość rodzinna gruczolakowata (FAP) oraz Zespół Lyncha.

Wśród największych zagrożeń, na które jednak ma wpływ każdy z nas, należy wymienić złe nawyki żywieniowe. Jednoznacznie potwierdzają to fakty – częstsze występowanie obserwujemy wszędzie, gdzie zadomowiły się niezdrowe nawyki żywieniowe z krajów zachodnich. Nie tylko tłuszcze, lecz również otyłość, której towarzyszy cukrzyca to czynniki, które wpływają niekorzystnie na jelito grube. Picie alkoholu i palenie tytoniu to kolejne czynniki zagrożenia.

Istotną rolę odgrywa tu również wiek. Stwierdzono, że około 90 % osób, u których występuje rak jelita grubego, to osoby starsze niż 50 lat.

Jeśli któreś z powyższych czynników zagrożenia dotyczą również Ciebie, najgorsze co możesz zrobić to czekać na pojawienie się pierwszych objawów.

Rak jelita grubego a jego objawy

W wielu przypadkach rak jelita grubego nie ma żadnych objawów. Poniższe objawy mogą jednak wskazywać na jego obecność:

  • Krew w stolcu
  • Bóle brzucha i wrażliwość dolnej części brzucha
  • Wymioty, biegunka, zaparcia, lub inne zaburzenia czynnościowe jelit
  • Cienki, nitkowaty stolec
  • Utrata wagi z nieznanych powodów
  • Bolesne skurcze
  • Anemia
  • Osłabienie, nadmierne zmęczenie

Krew w stolcu pojawia się wtedy, gdy nowotwór krwawi. Kolor krwi zależy od tego, w jakim miejscu znajduje się nowotwór. Jeśli znajduje się na końcu jelita grubego lub w odbytnicy, krew ma kolor jasnoczerwony i powinna być łatwo rozpoznawalna. Jeżeli jednak nowotwór znajduje się w miejscach, gdzie zaczyna się jelito grube, krew wysycha jeszcze zanim zostanie wydalona z ciała, dlatego jest niewidoczna gołym okiem.

Rak odbytnicy może powodować bardzo cienki stolec lub zaparcia, ponieważ przeszkadza w wydostawaniu się stolca na zewnątrz. Może się również zdarzyć, że nowotwór całkowicie zatoruje jelito grube. W takim przypadku nic nie przedostanie się przez jelito, co powoduje poważne i bolesne skurcze. W gorszym wypadku może być objawem perforacji ściany jelita, co wymaga natychmiastowej pomocy lekarskiej.

Nieplanowana utrata wagi oznacza, że obecność nowotworu spowodowała zmiany przemiany materii.

Krwawiący nowotwór może spowodować kolejne objawy, mimo że ich nie zauważymy. W następstwie długotrwałej ciągłej utraty krwi dochodzi do spadku poziomu żelaza we krwi, co prowadzi do anemii i niedotlenienia objawiającego się osłabieniem a często nadmiernym zmęczeniem.

Rak jelita grubego i stopnie jego zaawansowania

Za pomocą dokładnego badania przesiewowego rak jelita grubego może zostać wykryty jeszcze przed rozwinięciem i pojawianiem się objawów. Wtedy, gdy szansa na wyleczenie jest jeszcze największa. Jeśli należysz do grupy ryzyka, koniecznie udaj się do lekarza i poddaj się niezbędnym badaniom. Rak jelita grubego może mieć pięć stopni zaawansowania (0, I, II, III, i IV):

  • Stopień 0: to wczesne stadium, gdy rak występuje na powierzchni wewnętrznej warstwy ściany jelita
  • Stopień I: rak rozprzestrzenił się już do wewnętrznych warstw ściany jelita
  • Stopień II: rak rozprzestrzenił się dalej do ściany mięśniowej jelita
  • Stopień III: rak rozprzestrzenił się aż na węzły chłonne
  • Stopień IV: rak rozprzestrzenił się na inne organy – powstawanie przerzutów

Najgorsza sytuacja następuje, gdy rak jelita grubego nie zostanie wykryty odpowiednio wcześnie – kiedy rozprzestrzeni się już poza jelito grube i pojawią się przerzuty.

Należy sobie uświadomić, że rak jelita grubego jest już obecnie uleczalny. Jednak tylko wtedy, gdy lekarz usunie nowotwór jeszcze we wczesnym stadium (stopień 0, I, maksymalnie II), a więc dopóki występuje tylko w jelicie cienkim. Albowiem gdy rozprzestrzeni się poza jelito grube, zabieg chirurgiczny już nie wystarczy. Konieczna jest chemioterapia, której towarzyszy cały szereg objawów niepożądanych. Co więcej, trwa długo (zazwyczaj co najmniej 6 miesięcy) i naraża go na wiele różnych dolegliwości. Po udanym zakończeniu leczenia niezbędne są regularne wizyty kontrolne.

Badanie kału

To jedno z podstawowych badań przesiewowych służących do wykrywania raka. To test na krew utajoną w stolcu, wykrywający małe ilości krwi w kale niewidoczne gołym okiem, mogące wskazywać na obecność raka jelita grubego. Wyniki tego testu są jednak często negatywne mimo, że rak jelita grubego jest obecny. Dlatego należy jednocześnie przeprowadzić badania endoskopowe, takie jak na przykład kolonoskopia lub sigmoidoskopia. Należy jednak podkreślić, że za pomocą sigmoidoskopii zostaje wykryty jedynie rak odbytnicy. Tylko kolonoskopia pozwala oglądać całe jelito grube wraz z odbytnicą, dlatego jest najdokładniejszym badaniem przesiewowym służącym do wykrywania stopnia zaawansowania raka.

W tym miejscu należy również podkreślić, że pozytywny wynik testu na utajoną obecność krwi w stolcu nie musi jeszcze oznaczać, że mamy raka. Krew w stolcu może się pojawić również w następstwie pęknięcia wrzodu żołądka lub dwunastnicy, może być objawem towarzyszącym wrzodziejącego zapalenia jelita grubego lub zapalenia uchyłków jelit (zobacz więcej Stolec pokaże, w jakim stanie jest układ pokarmowy).

Kolonoskopia

Ma duże znaczenie w zakresie profilaktyki, ponieważ umożliwia lekarzowi badającemu na bezpośrednie obserwowanie i wykrywanie zmian chorobowych błony śluzowej jelit i odbytnicy. Kolonoskopia stała się niezastąpionym badaniem w dziedzinie diagnostyki poważnych chorób jelit, jak np. krwawienia, polipy, uchyłki jelit, skurcze jelit. Co więcej, kolonoskopia nie tylko umożliwia wykrywanie wczesnych objawów raka jelita grubego oraz raka odbytnicy, pozwala również na wykonanie takich zabiegów terapeutycznych, które w przeszłości wymagały operacji. Jeśli istnieje taka potrzeba, lekarz pobierze próbkę błony śluzowej (biopsja) i wyśle ją do badania histologicznego, może wykryć polipy gruczolakowate – niezłośliwe guzki, które jednak często zawierają atypowe, zmienione chorobowo komórki i stanowią źródło złośliwej transformacji. Udowodniono, że w zależności od tego, w jakim miejscu występują polipy, jeśli nie zostaną one usunięte w porę, z ponad 80 % z nich powstaje rak jelita grubego lub rak odbytnicy. To tylko kwestia czasu. Czasami trwa to od 10 do 15 lat. Oczywiście zależy to również od tego, jakiej wielkości są polipy, od ich struktury histologicznej oraz stopnia zmian komórkowych.

Odpowiedź na pytanie, kiedy należy poddać się kolonoskopii, brzmi: kolonoskopii powinien poddać się każdy po ukończeniu 50 roku życia. Oprócz tego bez względu na wiek i inne czynniki ryzyka należy niezwłocznie przeprowadzić kolonoskopię:

  • z przyczyn profilaktycznych u osób z grup wysokiego ryzyka
  • w przypadku obecności krwi w stolcu
  • w przypadku nagłych zmian charakteru stolca, na przykład w przypadku zatwardzeń i biegunek występujących na zmianę,
  • w przypadku anemii, której towarzyszy utrata wagi
  • w przypadku odczuwania bólów brzucha

Profilaktyka

Rak jelita grubego i rak odbytnicy to choroby, których złośliwość polega na tym, że mogą się rozwijać nawet przez kilka lat, zanim zauważymy jakiekolwiek dolegliwości. Dlatego należy w sposób aktywny dbać o swoje zdrowie.

  1. Mądrze zrobi każdy, dla kogo sprawą oczywistą jest poddawanie się regularnym badaniom profilaktycznym, przede wszystkim:

  • osoby powyżej 50 roku życia
  • jeśli dotyczy Cię któryś czynników ryzyka (pochodzisz z rodziny, w której wystąpił już rak jelita grubego, masz polipy jelita grubego, niezdrowo się odżywiasz – twoja dieta jest wysoko tłuszczowa i brakuje w niej błonnika, jesteś otyły, palisz, cierpisz na choroby zapalne jelit, jak np. uchyłkowatość jelit, Choroba Leśniowskiego – Crohna choroba, wrzodziejące zapalenie jelita grubego), masz cukrzycę.

NaturalSwiss =
Specjalista od trawienia
Nasze polecane produkty
Na podstawie historii Twoich wyszukwań polecamy Ci poniższe produkty.
Slim Tea
Slim Tea

Mieszanka 13 specjalnie dobranych ziół. Wspomaga prawidłową pracę jelit i zapewnia regularny stolec. Nie zawiera kofeiny.

79 zł
Szczegóły
Włożę do koszyka
ToXiClean kapsułki
Kapsułki ToXiClean

Podczas detoksykacji krwi, wątroby, nerek i innych organów pomaga usunąć z organizmu najbardziej niebezpieczne metale ciężkie.

119 zł
Szczegóły
Włożę do koszyka
Shaker
Shaker

Shaker GStack dzięki kompaktowej i smukłej konstrukcji dostarczy Twoim suplementom aż tyle miejsca, ile potrzeba - i co najważniejsze, dzięki zaokrąglonemu kształtowi, GStack nie uszkodzi wnętrza torby.

54 zł
Szczegóły
Włożę do koszyka
NaturalSwiss =
Produkty razem:
0