dr Podlupszki Csaba Autor: dr Podlupszki Csaba Gastroenterolog

Jak powstaje diverticulitis? | Ryzyko i leczenie uchyłków jelita grubego

Główną przyczyną tworzenia się uchyłków jest niedobór błonnika w diecie

Diverticulitis, czyli uchyłki jelita grubego to choroba cywilizacyjna często związana z  nieodpowiednią dietą, jak również z powodu przewlekłych zaparć. Choroba ta powoduje stan zapalny małych kieszonek tzw. uchyłków(diverticulum), uwypuklających się na zewnątrz głównej części jelita grubego, a dokładniej w jej słabszych obszarach. Poważniejsze problemy zdrowotne pojawiają się, gdy  dojdzie do zakażenia uchyłków i powstaje stan zapalny jelita - diverticulitis.

Główną przyczyną powstawania uchyłków jest niedobór błonnika pokarmowego. Ryzyko zachorowania powstaje  w momencie pojawienia się w diecie produktów wysoko przetworzonych - ubogich w błonnik, ich występowaniu sprzyja również brak aktywności fizycznej oraz niskie spożycie warzyw, owoców i roślin strączkowych. Dlatego zapalenie uchyłków jelita grubego występuje głównie w krajach uprzemysłowionych.

Przyczyny zapalenia jelita

Kto jest najbardziej zagrożony? Odpowiedź jest jednoznaczna. Zamiast pieczywa z mąki pełnoziarnistej spożywasz produkty z białej mąki? W twojej diecie brak potrzebnego pół kilograma warzyw i owoców? Od dłuższego czasu dręczą cię problemy z zaparciami? Masz ponad czterdzieści lat? Kiedy odpowiedzi na wszystkie pytania są twierdzące, należysz do grupy o zwiększonym ryzyku wystąpienia zapalenia jelit.

Jelito grube jest najbardziej wrażliwą częścią układu pokarmowego. Podstawę choroby stanowią małe, workowate uwypuklenia ściany jelita grubego. Przyczyną powstawania uchyłków jelita grubego jak już było wspominane, jest dieta uboga w błonnik. Większość uchyłków - kieszonek  powstaje w najwęższej części jelita grubego, odcinek ten nazywany jest esicą. Uchyłki mogą tworzyć się także w pozostałych odcinkach jelita (z wyjątkiem odbytnicy), ale w esicy jest ich najwięcej. Przy oddawaniu stolca (wypróżnianie) zwiększa się ciśnienie, rozszerza się  błona śluzowa i przeciskając się przez warstwę mięśniową, tworzy małe kieszonki.

Małe  workowate uwypuklenia występujące wzdłuż ściany jelita grubego. Są jak małe balony, które pojawiają się na osłabionych częściach dętki rowerowej. Wielkość uchyłków waha się od 3 mm do 3 cm, najczęściej pojawiają się po 40 roku życia. Ryzyko ich wystąpienia wzrasta z wiekiem. Dolegają niemal wszystkim ludziom, po 80 roku życia. Dlaczego? Oprócz niewłaściwej diety ubogiej w błonnik ich występowaniu sprzyja otyłość, przewlekłe zaparcia, stopniowe osłabienie tkanki łącznej u osób starszych, a także terapia kortykoidami, chemioterapia i immunosupresja.

Zapalenie uchyłków-diverticulitis jest ściśle związane ze stylem życia i nawykami żywieniowymi.  W minionych stuleciach choroby tej praktycznie nie znano, a to prawdopodobnie dlatego, że dieta ludzi była wówczas bogata w błonnik pokarmowy.

Dzięki spożywaniu pokarmów z dużą zawartością błonnika ludzie w dawnych czasach nie mieli problemów z zaparciami. Błonnik w diecie zmiękcza stolec, zwiększa jego objętość, przyśpiesza perystaltykę jelit, regulując wypróżnienia. Włączając go do codziennego menu możemy uniknąć lub w znacznym stopniu złagodzić objawy, które towarzyszą uchyłkowatości jelit.

Objawy zapalenia uchyłków

Większość osób z uchyłkami jelita grubego nie ma żadnych objawów i zazwyczaj nie muszą być powodem do zmartwień. Najbardziej charakterystycznym objawem diverticulitis jest silny ból w okolicy lewego dołu biodrowego, a następnie zaparcia, uczucie pełności, wzdęcia, problemy z wypróżnianiem. Uchyłkowatość jelita grubego nie stanowi poważnego problemu, dopóki nie dojdzie do zapalenia uchyłków. Stan zapalny powstaje wówczas, gdy do uwypukleń dostają się resztki treści pokarmowej lub masy kałowej, będącej doskonałą pożywką dla bakterii. Podstawowym objawem zapalenia uchyłków jest wysoka temperatura, której towarzyszą przejściowe bóle po lewej stronie brzucha, wzdęcia oraz krew w stolcu.

Jakie są zagrożenia?

Zapalenie uchyłków objawia się krwawym stolcem, stan zapalny jelit może bowiem uszkodzić naczynia krwionośne i spowodować krwawienie. Ponadto może powodować wytworzenie ropnia w miejscu uchyłka, pęknięcie uchyłka, a tym samym ściany jelita powoduje rozszerzenie się stanu zapalnego na jamę otrzewnej (łac. Peritonitis). Dolegliwości tej towarzyszy silny ból brzucha, silne napięcie mięśni brzucha, wymioty. Kolejnym objawem są wzdęcia z zatrzymaniem gazów,  w wyniku czego może również pojawić się gorączka.

Stan zapalny może przebiegać powoli, przechodząc kolejno na sąsiednie narządy. W takich przypadkach można zaobserwować powikłania w postaci przetok, czyli podłużnych kanalików między jelitem grubym i pęcherzem moczowym lub innymi narządami.

Taki stan sprzyja rozmnażaniu się bakterii w pozostałych narządach. W przypadku kobiet powstanie specjalny kanalik, który łączy jelito grube z pochwą. W wyniku tego pojawia się ropna wydzielina oraz obecność bakterii i białych krwinek w moczu. Ponadto oddawaniu moczu może towarzyszyć ból i uczucie pieczenia, które może nawracać nawet po antybiotykowej kuracji stosowanej w przypadku zapalenia pęcherza moczowego.

.

Jak przebiega leczenie?

Nawracające bóle brzucha, krew w stolcu to objawy, o których należy jak najszybciej poinformować lekarza.

Bóle brzucha, krew w stolcu i inne objawy uchyłkowatości jelita wymagają  wizyty u lekarza w celu przeprowadzenia specjalnych badań! W niektórych przypadkach ból na lewej stronie brzucha można złagodzić okładami z lodu. Nigdy nie należy robić ciepłych okładów, ponieważ to może przyspieszyć przebieg infekcji. W lżejszych przypadkach dolegliwość tę można leczyć antybiotykami i przy pomocy płynnej diety, co może złagodzić obciążenie jelita grubego. W większości przypadków dolegliwości ustąpią już po kilku dniach. Konieczne jest przejście na łagodną dietę, spożywanie posiłków w postaci kaszek,  a unikanie surowych warzyw i owoców, produktów pełnoziarnistych, owoców jagodowych, kukurydzy, ostrych przypraw, napojów alkoholowych i kofeiny.

W przypadku ostrego zapalenia jelit - diverticulitis oraz w przypadku cięższych objawów, jak silne bóle brzucha, przedziurawienie jelita, zapalenie podbrzusza należy bezzwłocznie skonsultować się z lekarzem. Tego typu objawy wymagają na ogół pilnej konsultacji chirurgicznej, gdzie lekarz ustali wskazania lub przeciwwskazania do zabiegu operacyjnego. Przed wizytą u lekarza nie należy nic jeść ani  pić.

Czy można uniknąć komplikacji?

Jeśli chodzi o profilaktykę, najlepiej jest stosować dietę wysokobłonnikową. Błonnik wpływa na konsystencję stolca, zmiękcza, zwiększa jego objętość, ułatwia wypróżnianie  i skraca czas pasażu jelitowego. Zwiększone spożycie błonnika broni  tworzeniu się uchyłków jelita grubego, ale również, aby  nie dostały się do nich masy kałowe, ponieważ właśnie to powoduje stan zapalny.

Błonnik odgrywa więc ważną rolę w profilaktyce powikłań, takich jak zapalenie jelit, które może następnie prowadzić do przedziurawienia jelit. Dlatego, jeśli lekarz  potwierdzi zapalenie uchyłków,  najprawdopodobniej zaleci zmianę diety, co może pomóc uniknąć operacji, która w przypadku powikłań bywa niestety koniecznością. Lepiej więc włączyć do codziennego menu błonnik pokarmowy, a wyeliminować z diety wszystkie rafinowane, przetworzone produkty, które prowadzą do tego, że cierpimy na zaparcia mające duży wpływ na powstawanie uchyłków.

Zmieńmy nawyki żywieniowe

W celu leczenia zapalenia uchyłków konieczne jest przejście na łagodną dietę

Pierwszą i najważniejszą rzeczą w zakresie zapobiegania rozwojowi powikłań jest spożywanie  jak największej ilości produktów bogatych w błonnik. Jego doskonałym źródłem są rośliny strączkowe, mąka pełnoziarnista i produkty z niełuskanych ziaren zbóż-dania można również posypać surowymi otrębami. Spożywajmy regularnie warzywa w różnych postaciach (surowe, poddawane krótkiej obróbce cieplnej lub warzywa kiszone np. kiszoną kapustę). Owoce podobnie, jak i  warzywa,  warto spożywać w całości, niektóre również ze skórką, w której jest najwięcej błonnika. Doskonałym źródłem  tej substancji są suszone owoce: rodzynki, śliwki, morele, daktyle. Ważna uwaga: Błonnik co prawda jest  bardzo ważny, ale do diety należy wprowadzać go stopniowo.

Zaplanujmy to sobie na sześć lub osiem tygodni, aby narządy trawienne miały dość czasu na przystosowanie się do zmian. Ci, którzy do tej pory spożywali produkty o niskiej zawartości błonnika,  mogą na początku odczuwać problemy ze strony układu pokarmowego, jak np. wzdęcia lub gazy.

Psyllium – źródło błonnika

Regularne spożywanie psyllium jest najlepszym sposobem zapobiegania rozwojowi uchyłków jelita grubego

Gdy nasza codzienna dieta nie zawiera wystarczającej ilości błonnika,  konieczne będzie jego uzupełnianie. Najbogatszym naturalnym źródłem błonnika jest psyllium pochodzące z  nasion babki jajowatej (Plantago ovata). Po zmieszaniu z wodą pęcznieje,  zdobędzie konsystencję żelu i 40-krotnie zwiększa swoją objętość. Psyllium jest rozpuszczalnym błonnikiem, znajduje się w niektórych zbożach (np.owies, jęczmień). Główna różnica polega na tym, że błonnik zawarty w Psyllium ma większą objętość niż np. w płatkach owsianych.

Regularne spożywanie Psyllium optymalizuje aktywność fizjologiczną układu pokarmowego, zwłaszcza jelita cienkiego i grubego.

Błonnik dzięki temu, że wiąże duże ilości wody, zmiękcza stolec, zwiększa jego objętość, przyśpiesza perystaltykę jelit i reguluje wypróżnienia.

Przygotowując psyllium, należy postępować zgodnie z poniższymi instrukcjami:  jedną łyżkę babki  jajowatej  wsypać do 200 ml płynu (woda, mleko, sok owocowy, jogurt, maślanka) dobrze rozpuścić i szybko wypić, następnie należy wypić  250 ml, czyli szklankę czystej wody. Podczas przyjmowania błonnika niezmiernie ważne jest regularne uzupełnianie płynów!

Co wyeliminować z diety?

Warto zmniejszyć do minimum spożycie produktów przetworzonych. Ogólnie wiadomo, że tego typu produkty nie sprzyjają naszemu zdrowiu, a w przypadku uchyłków jelita grubego są one wyjątkowo szkodliwe. Do tej kategorii należą między innymi: mięso, słodycze, tłuste potrawy, wyroby piekarnicze z białej mąki. W przypadku gdy ktoś cierpi na uchyłkowatość jelit, powinien unikać niektórych warzyw i owoców jagodowych z dużą ilością drobniutkich ziarenek (maliny, truskawki, jeżyny, figi, pomidory), które mogą utknąć w  uchyłkach i spowodować stan zapalny. Ziarenka należy dokładnie pogryźć, ponieważ niektóre orzechy lub prażony ryż zawierają twarde części, które mogą się przedostać do uchyłków i również spowodować ich zapalenie. UWAGA! Po pokonaniu ciężkiego zapalenia uchyłków tego rodzaju potraw należy całkowicie unikać.

Kolejne środki zapobiegawcze

Ponadto należy:

  • Przyjmować wystarczającą ilość płynów: pić co najmniej 3-4 dl płynów dziennie na każde 10 kg masy ciała, czyli 6-8 szklanek wody, herbaty ziołowej lub niegazowanej wody mineralnej. Płyny pomagają przeciwdziałać zaparciom towarzyszącym zapaleniu uchyłków. Jeżeli podczas wypróżniania jelito grube pozostaje pod dużym naciskiem, mięśnie ściany brzusznej za bardzo się napinają co prowadzi do zwiększenia uchyłków.
  • Zapewnić regularność wypróżnień: nie należy zwalczać potrzeby oddania stolca, ponieważ ten zły nawyk może prowadzić do zwiększania uwypukleń.
  • Dbać o aktywność fizyczną: ważnym czynnikiem w zapobieganiu diverticulitis
  •  jest regularna aktywność ruchowa. Poprawa napięcia  mięśni wynikająca z aktywności fizycznej dotyczy nie tylko nóg i bioder, ale także mięśni brzucha i mięśni gładkich jelit. Rezultatem jest częstsze opróżnianie.
  • Nie stosować środków przeczyszczających, czopków:  mimo, że początkowo zapobiegają zaparciom,  stosowane przez dłuższy czas przestają działać. Gdy zaparcia uprzykrzają nam codzienne życie, warto sięgnąć po naturalne środki,  które pomogą nam je zwalczyć i ułatwią wypróżnienie. Należą do nich m.in.: śliwki, kompot ze śliwek, kapusta kiszona, sok z kapusty, oliwa z oliwek lub olej lniany (trzy łyżki stołowe dziennie przed posiłkiem), siemię lniane, herbatki ziołowe lub specjalne mieszanki ziołowe, takie jak Slim Tea.
  • Nie palić: palenie może pogarszać stan zapalny uchyłków.
  • Warto przeprowadzać regularnie oczyszczanie organizmu: kuracją oczyszczającą najlepiej przeprowadzić jesienią, gdy mamy do wyboru dużą ilość warzyw i owoców oraz wiosną ·         kiedy trzeba ulżyć ciału po „zimowych grzechach” i zregenerować go. Oczyszczanie jelit i oczyszczanie organizmu powinny stanowić pierwsze kroki jakiegokolwiek „wielkiego sprzątania”.

Dobrze wykonana kuracja oczyszczająca jelita::

  • W łagodny sposób wspomaga naturalny proces wypróżniania,
  • przynosi ulgę przy zaparciach i hemoroidach,
  • zwiększa uczucie sytości, zapobiegając spożywaniu innych kalorycznych potraw, sprzyjając w ten sposób redukcji masy ciała,
  • chroni błonę śluzową jelit przed podrażnieniem substancjami toksycznymi i rakotwórczymi,
  • zmniejsza ryzyko powstania raka jelita grubego i raka odbytnicy,
  • zmniejsza ryzyko powstawania uchyłków i stanów zapalnych jelit

Źródła:
https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC5265196/
https://pl.wikipedia.org/wiki/Zapalenie_uchyłków

Na podstawie historii Twoich wyszukwań polecamy Ci poniższe produkty.
Shaker
SHAKER BUTELKA

Butelka NaturalSwiss to doskonałej jakości kompaktowy produkt, którego anatomiczny kształt, solidna konstrukcja i idealne dopasowanie elementów gwarantuje komfort użytkowania. Posiada gładkie, zaokrąglone krawędzie, dzięki czemu butelka NaturalSwiss nie uszkodzi nam wnętrza torby. Szykujesz się w podróż? Weź ze sobą butelkę NaturalSwiss, która doskonale pasuje do dłoni i do której zmieszczą się suplementy NaturalSwiss. Swój ulubiony napój bez grudek możesz sobie przygotować już podczas podróży lub w pracy.

38 zł
Szczegóły
Włożę do koszyka
Slim Tea
Slim Tea

Mieszanka 13 specjalnie dobranych ziół. Wspomaga prawidłową pracę jelit i zapewnia regularny stolec. Nie zawiera kofeiny.

79 zł
Szczegóły
Włożę do koszyka
Parasic junior
Parasic Junior

Idealne rozwiązanie, żeby uwolnić organizm naszego dziecka od pasożytów. Parasic Junior® to nie tylko skuteczny , ale również smaczny syrop, chętnie spożywany przez dzieci.

119 zł
Szczegóły
Włożę do koszyka
NaturalSwiss =
Produkty razem:
0