dr Podlupszki Csaba Autor: dr Podlupszki Csaba Gastroenterolog

Wątroba-budowa i jej funkcje

Wątroba pełni niemal 500 różnych, ale istotnych funkcji w naszym organizmie

Funkcje wątroby są zróżnicowane, wykonuje ona prawie 500 różnych zadań. Ten narząd jest jedną z części układu pokarmowego. Oprócz odtruwania, syntetyzowania białek i produkcji związków wspomagających trawienie, narząd ten pełni również szereg innych funkcji ważnych dla życia. Na przykład komórki naczyń włosowatych wątroby są w stanie zabijać (dosłownie jeść) bakterie i inne mikroorganizmy.

Wątroba jest niezbędnym narządem ludzkiego ciała. Odpowiada za szereg procesów fizjologicznych, takich jak metabolizm, odporność, trawienie, detoksykacja, ale także magazynowanie witamin i energii. Oddziałuje z układem hormonalnym i żołądkowo-jelitowym (jelita i żołądek), więc jeśli funkcja wątroby jest niewystarczająca, może to mieć kilka konsekwencji.

Typowe objawy chorej wątroby

  • utrata apetytu
  • nudności
  • spadek masy ciała
  • bóle brzucha
  • ginekomastia
  • hipogonadyzm
  • wodobrzusze
  • powiększenie śledziony
  • żółtaczka
  • swędzenie skóry

Budowa wątroby i jej funkcjonowanie

Wątroba (hepar) jest największym gruczołem w organizmie ludzkim, jej waga może osiągnąć nawet  jeden i pół kilograma wagi. To jedyny narząd, który ma zdolności detoksykacyjne.

Wątroba - anatomia

Wątroba zbudowana jest z czterech, niezupełnie oddzielonych od siebie płatów. Jest ona zaopatrywana w krew przez dwa duże naczynia krwionośne – tętnicę wątrobową i żyłę wrotną. Tętnica wątrobowa zaopatruje narząd w około 25% krwi wpływającej. Pozostałe 75% krwi wpływającej, bogatej w substancje odżywcze wchłonięte w jelitach, dostarcza żyła wrotna. Podstawowy element strukturalny miąższu, stanowią komórki wątrobowe – hepatocyty. Komórki te biorą udział w większości procesów zachodzących w wątrobie, w tym odpowiadają za produkcję żółci.

Ma brązowo-czerwony kolor, gęstą miękką konsystencję i zazwyczaj składa się z prawego i lewego płata. Prawy płat jest znacznie większy niż lewy. Płaty tworzą się z  tzw. płatów wątrobowych o średnicy 1 - 2 mm, które kształtem przypominają pryzmat. Wątroba jest pokryta otrzewną i ma kilka więzadeł otrzewnowych. Żebra, jako część klatki piersiowej, chronią ten ważny organ przed zewnętrznymi uszkodzeniami.

Wątroba stanowi około dwóch procent całkowitej wagi osoby dorosłej. Moglibyśmy napisać całe akapity o szczegółowej anatomii wątroby, ale szczegółowy opis tego ważnego organu będzie tematem naszego następnego artykułu w najbliższej przyszłości..

Określenie poziomu enzymów wątrobowych pomaga określić stan zdrowia wątroby

Funkcje wątroby

Wątroba ma różnorodne funkcje. Jest to organ, w którym niektóre toksyczne substancje, takie jak np. produkty przemiany materii, są dosłownie neutralizowane. Bierze udział w wielu procesach fizjologicznych, z których najważniejsze to:

  • Komórki wątroby syntetyzują złożony węglowodan zwany glikogenem.
  • Reguluje krzepnięcie krwi.
  • Odgrywa rolę w funkcjonowaniu hormonu tarczycy.
  • Przechowuje witaminy A, D, E, K i B12, ewen. miedź. Przechowuje żelazo w postaci ferrytyny i jest przygotowana do produkcji nowych czerwonych krwinek.
  • Wytwarza albuminę, która transportuje aminokwasy, metabolity, bilirubinę i wolne kwasy tłuszczowe, hormony i leki, a także pełni funkcję rezerwy aminokwasów.
  • Wytwarza angiotensynogen. Hormon ten zwiększa ciśnienie krwi poprzez zwężenie naczyń krwionośnych.
  • Neutralizuje znaczną ilość toksycznych substancji i mikroorganizmów, które dostają się do naszego organizmu i oczyszczają krew.
  • Produkuje węglowodany, tłuszcze, białka. Ponadto wykorzystuje składniki odżywcze wchłonięte z jelita.
  • Wytwarza cholesterol, a tym samym uczestniczy w produkcji żółci potrzebnej do trawienia. Żółć jest niezbędna do wchłaniania witaminy K.
  • Wytwarza czynnik krzepnięcia.
  • Przechowuje skrobię, z której organizm może w razie potrzeby wytwarzać energię.

Jeśli praca wątroby jest w jakiś sposób zaburzona, może to wpływać na inne narządy, takie jak mózg czy nerki, a nawet na strukturę kości.

W jaki sposób szkodzimy wątrobie?

Czynność wątroby może być upośledzona z wielu powodów. Chociaż wątroba jest zdolna do regeneracji, nie oznacza to, że możemy jej szkodzić  bez żadnych konsekwencji. Istnieje wiele substancji uszkadzających wątrobę, jedną z nich jest alkohol. Spożywany w dużych ilościach niszczy komórki wątroby, zapobiega ich ponownej produkcji, a jeśli uszkodzenie wątroby rozwija się na dużym obszarze, może prowadzić do śmierci komórek wątroby. Spożywamy dużo takich „pokarmów”, które zawierają różne sztuczne składniki, a ponadto ani słodkie i zbyt tłuste potrawy nie są do końca przyjazne dla wątroby. Duża ilość nagromadzonego cukru, który magazynuje się w tym narządzie, zakłóca więc aktywność enzymów trawiennych, które są niezbędne dla zdrowia całego organizmu. W przypadku nadmiaru soli sytuacja jest taka sama: z powodu nadmiaru soli wątroba nie jest w stanie wyprodukować wystarczającej ilości białka, co zmniejsza zdolność naczyń włosowatych do zatrzymywania płynów. Kiedy występuje ten stan, płyn przedostaje się do tkanek i powoduje powiększenie wątroby- czyli hepatomegalię.

Niewydolność wątroby występuje w przypadku gdy narząd ten z powodu nagłego lub długotrwałego uszkodzenia znacznej jego części nie jest już w stanie wykonywać swoje funkcje.  Gdy wątroba przestanie zupełnie funkcjonować, spowoduje to śmierć, chyba że istnieje możliwość natychmiastowego lub szybkiego przeszczepu wątroby. Niewydolność wątroby może wystąpić z następujących powodów:

  • Wirusowe zapalenie wątroby typu B lub C. inne infekcje wirusowe
  • Niedostateczne odżywianie
  • Alkohol
  • Choroby autoimmunologiczne
  • Zatrucie grzybami
  • Toksyczne związki
  • Stłuszczenie wątroby
  • Niektóre narkotyki
  • Nowotwór (złośliwy) wątroby
  • Zaburzenia metaboliczne

Wątroba jest niezwykle elastyczna i zdolna do regeneracji. W wątrobie mogą powstać nowe komórki, ale nadmierne spożycie alkoholu może z czasem zmniejszyć jej zdolność do regeneracji. Może to spowodować poważne i trwałe uszkodzenie wątroby.

Uzdrowienie zależy od stopnia zaawansowania marskości wątroby i tego, czy osoba z tego typu dolegliwością przestanie pić. Tylko 50 procent osób z ciężką alkoholową marskością wątroby przeżywa dwa lata, a tylko 35 procent przeżywa 5 lat. Szybkość powrotu do zdrowia pogarsza się po wystąpieniu różnych powikłań (np. Krwawienia z przewodu pokarmowego). W łagodniejszych przypadkach skuteczne może okazać się określone leczenie mające na celu zachowanie lub utrzymanie częściowo funkcjonującej czynności wątroby tak długo, jak to możliwe.

Istnieje wiele schorzeń wątroby, z których niektóre są nawet śmiertelne

Wątroba i jej dolegliwości

Istnieje wiele rodzajów chorób:

  • Choroby wywoływane przez wirusy, takie jak np. wirusowe zapalenie wątroby typu A, B i C.
  • Choroby wywołane przez narkotyki, substancje toksyczne lub duże ilości alkoholu (stłuszczenie wątroby, marskość wątroby)
  • Rak wątroby
  • Choroby dziedziczne, takie jak hemochromatoza i choroba Wilsona

Choroba Wilsona jest schorzeniem uwarunkowanym genetycznie. Defekt genetyczny powoduje, że nadmiar miedzi wchłoniętej z przewodu pokarmowego nie jest wydalany przez wątrobę i gromadzi się w jej komórkach, co prowadzi do różnych form uszkodzenia wątroby. Natomiast w przypadku hemochromatozy w wątrobie gromadzi się duża (szkodliwa) ilość żelaza.

Co to jest zapalenie wątroby?

Zapalenie wątroby wskazuje na stan zapalny wątroby. Zwykle jest to spowodowane infekcją wirusową, ale istnieje szereg innych przyczyn. Może to obejmować autoimmunologiczne zapalenie wątroby. Forma zapalenia wątroby, która może wystąpić jako wtórna konsekwencja używania narkotyków, toksyn i alkoholu. W autoimmunologicznym zapaleniu wątroby organizm wytwarza przeciwciała przeciwko tkance wątroby. Przewlekłe zapalenie wątroby rozwija się powoli i jest trudne do wykrycia na czas z powodu łagodnych objawów.

Wskazówki dotyczące zapobiegania zapaleniu wątroby

Oprócz szczepień, jednym z najbardziej odpowiednich sposobów zapobiegania wirusowemu zapaleniu wątroby typu A jest dobra higiena. Dzieje się tak, ponieważ wirusowe zapalenie wątroby typu A jest przenoszone poprzez żywność, napoje i stolec zakażonej osoby.

Jeśli podróżujemy do jednego z krajów rozwijających się, przestrzegajmy następujących zasad:

  • Pijmy tylko wodę butelkowaną
  • Nie jedzmy surowych ostryg, owoców i warzyw

W przypadku wirusowego zapalenia wątroby typu B, C i D, które rozprzestrzenia się przez krew i płyny ustrojowe, można zapobiegać w następujący sposób:

  • Nie pożyczamy igieł, których używamy do dożylnego podawania leku innej osobie
  • Nie używaj obcej brzytwy, brzytwy ani szczoteczki do zębów
  • Nie dotykajmy obcej krwi

Wirusowe zapalenie wątroby typu B i C są przenoszone drogą płciową. Stosowanie prezerwatyw pomaga w zapobieganiu chorobie.

Określenie poziomów enzymów wątrobowych pomaga ocenić ogólny stan wątroby. Testy ALT i AST mierzą rodzaje enzymów, które wątroba uwalnia w odpowiedzi na uszkodzenie lub chorobę. Test albuminowy pokazuje, w jakim stopniu wątroba produkuje albuminy, podczas gdy test bilirubiny pokazuje, w jakim stopniu jest ona w stanie wydalać bilirubinę. Test ALP można wykorzystać do oceny stanu wątroby i dróg żółciowych.

Co musisz wiedzieć o raku wątroby?

W wątrobie może rozwinąć się wiele rodzajów raka. Najczęstszym typem raka wątroby jest rak wątrobowokomórkowy. Inne rodzaje raka wątroby, takie jak wewnątrzwątrobowy rak dróg żółciowych i wątrobiak zarodkowy, występują znacznie rzadziej. Większość pacjentów nie ma żadnych objawów we wczesnych stadiach pierwotnego raka. Objawy mogą obejmować:

  • Utrata masy ciała
  • Anoreksja
  • Ból w nadbrzuszu
  • Nudności i wymioty
  • Ogólne osłabienie i zmęczenie
  • Obrzęk brzucha
  • Żółte zabarwienie skóry i oczu (żółtaczka)
  • Bardzo jasny stolec

W niektórych przypadkach przyczyna raka wątroby jest znana, na przykład w przypadku przewlekłego zapalenia wątroby. Jednak czasami może wystąpić u pacjentów, którzy nie mają choroby podstawowej i nie jest jasne, dlaczego choroba się rozwinęła.

Czynniki ryzyka pierwotnego raka wątroby są następujące:

  • Przewlekłe zakażenie wirusem zapalenia wątroby typu B (HBV) lub wirusem zapalenia wątroby typu C (HCV) zwiększa ryzyko raka wątroby
  • Marskość wątroby to postępująca i nieodwracalna choroba, która powoduje tworzenie się tkanki bliznowatej w wątrobie i zwiększa prawdopodobieństwo zachorowania na raka wątroby.
  • Niektóre dziedziczne choroby wątroby (hemochromatoza i choroba Wilsona)
  • Cukrzyca
  • Bezalkoholowe stłuszczenie wątroby. Gromadzenie się tłuszczu w wątrobie zwiększa ryzyko raka wątroby
  • Ekspozycja na aflatoksyny (trucizna wytwarzana przez grzyby)
  • Nadmierne spożycie alkoholu

Terminy związane z tym tematem, które najczęściej wprowadzane są do wyszukiwarek to m.in. Procesy metaboliczne zachodzące w wątrobie, wymień funkcje wątroby, funkcje wątroby w organizmie, funkcje trzustki i wątroby, żyła wrotna wątroby funkcje, funkcje metaboliczne wątroby, wątroba anatomia, panel wątrobowy,

Badania przesiewowe w kierunku raka wątroby

Nie wykazano, aby badania przesiewowe w kierunku raka wątroby zmniejszały ryzyko zgonu z powodu raka wątroby. Pacjenci z zakażeniem wirusem zapalenia wątroby typu B i C lub marskością wątroby mogą rozważyć przeprowadzenie badań przesiewowych. Na ogół obejmuje to badanie krwi i badanie ultrasonograficzne jamy brzusznej.

Bez wątroby nie można żyć, jest to możliwe tylko wtedy, gdy część tkanki wątroby nadal funkcjonuje. Jeśli ktoś cierpi na znaną chorobę wątroby wymagającą przeszczepu, można rozważyć przeszczep wątroby od żywego dawcy.

Jak regeneruje się wątroba?

Chociaż nasza wątroba ma niesamowitą zdolność do regeneracji, istnieje wiele sposobów, w jakie możemy przyczynić się do jej regeneracji my sami. Istnieje kilka rodzajów pożywienia i roślin leczniczych, których spożycie może wspomóc ten proces, a pod względem skuteczności znajdują się w czołówce pomocników w procesie zwanym detoksykacją wątroby. Uważa się, że w detoksykacji wątroby niezwykle skuteczne może okazać się bogate w cholinę żółtko jaja. Natomiast mięso z kurczaka zawiera karnozynę, która została przetestowana pod kątem jej wpływu na zdrowie wątroby. Burak zawiera barwnik zwany betalaminą, który chroni wątrobę przed stresem oksydacyjnym i przewlekłym stanem zapalnym. Niektóre warzywa, takie jak brokuły, cebula, kapusta, kalafior i brukselka, mogą działać oczyszczająco na wątrobę. Witaminy z grupy B, zwłaszcza witaminy B3 i B12, mogą sprzyjać zdrowiu wątroby. Ryby zawierają taurynę, omega-3 i wielonienasycone kwasy tłuszczowe, które są niezbędne do prawidłowego funkcjonowania wątroby. Potwierdzono również, że dieta bogata w oliwę z oliwek zmniejsza gromadzenie się trójglicerydów w wątrobie. Badania eksperymentalne wspominają, że kawa może mieć działanie ochronne, ale naukowcy twierdzą, że potrzebne są dalsze badania. Jedna metaanaliza zasugerowała związek między spożyciem zielonej herbaty a zmniejszonym ryzykiem chorób wątroby. Osoby, które spożywały więcej niż 10 filiżanek zielonej herbaty dziennie, miały mniejsze ryzyko raka wątroby. Karczochy obniżają poziom cholesterolu i mogą sprzyjać zdrowiu wątroby. Czosnek zawiera selen, minerał, który pomaga odtruć wątrobę i aktywuje enzymy wątrobowe. Owoce takie jak grejpfrut, pomarańcza, limonka i cytryna zwiększają zdolność oczyszczania wątroby. Ograniczenie lub całkowite wyeliminowanie spożycia alkoholu to jeden z najlepszych kroków w celu ochrony wątroby, nawet jeśli jest ona jeszcze zdrowa!

Mniszek lekarski ma między innymi właściwości przeciwzapalne, dzięki czemu może pomóc w zapaleniu wątroby i innych problemach z wątrobą.

W regeneracji wątroby niezwykle ważne są następujące rośliny lecznicze:

  • Ostropest plamisty
  • Kozieradka pospolita
  • Szczaw zwyczajny
  • Korzeń mniszka lekarskiego
  • Lukrecja
  • Drapacz lekarski
  • Cykoria
  • Mięta pieprzowa
  • Nawłoć pospolita

Przyjmowanie preparatów zawierających szczepy:  Lactobacillus plantarum i Bifidobacterium bifidum, które są obecne we florze jelitowej, w znacznym stopniu złagodzi uszkodzenia wątroby spowodowane alkoholem, ponadto usprawni proces oczyszczania i regenerację wątroby.

Oczyszczanie wątroby to także rozwiązanie problemów takich jak zaparcia wywołane obecnością pasożytów, wzdęcia i niestrawność.

Czego nie powinniśmy spożywać?

Oprócz alkoholu zaleca się unikanie następujących:

  • Dania gotowe i półprodukty
  • Tłuste potrawy
  • Biała mąka i biały cukier
  • Nadmierne ilości soli
  • Leki dostępne bez recepty (należy je przyjmować tylko w razie potrzeby)

Źródła:
https://www.medicinenet.com/liver_anatomy_and_function/article.htm
https://www.medicalnewstoday.com/articles/305075
https://www.healthline.com/health/liver-diseases
https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/liver-cancer/symptoms-causes/syc-20353659
https://www.healthline.com/health/hepatitis
https://www.healthline.com/health/liver-function-tests
N.V.Kolesnikov- Anatomia człowieka

Na podstawie historii Twoich wyszukwań polecamy Ci poniższe produkty.
ToXiClean kapsułki
Kapsułki ToXiClean

Podczas detoksykacji krwi, wątroby, nerek i innych organów pomaga usunąć z organizmu najbardziej niebezpieczne metale ciężkie.

119 zł
Szczegóły
Włożę do koszyka
Swiss Detox Prime
Swiss Detox Prime

Swiss Detox Prime® preparat wspomagający pracę wątroby, wyjątkowy skład z podwójnym mechanizmem działania. Wspomaga procesy oczyszczające w organizmie, ponadto połączenie jego substancji aktywnych, wyciągu z ostropestu plamistego(sylimaryna) i choliny, chroni komórki wątroby przed szkodliwym działaniem wolnych rodników, wspomaga ich regenerację.

65 zł
Szczegóły
Włożę do koszyka
DetoXvital
Detox Vital

Zużyte substancje odżywcze uzupełnia w witaminy, sole mineralne i fitoodżywki, czym stymuluje naturalne procesy detoksykujące organizmu.

119 zł
Szczegóły
Włożę do koszyka
NaturalSwiss =
Produkty razem:
0