dr Podlupszki Csaba Autor: dr Podlupszki Csaba Gastroenterolog

Trzustka: Jakie są objawy choroby tego narządu?

Właściwe odżywianie i styl życia mogą pomóc w utrzymaniu zdrowia trzustki

Właściwe odżywianie i styl życia mogą pomóc w utrzymaniu zdrowia trzustki

Może również wystąpić ostre i przewlekłe zapalenie tego gruczołu

Właściwe odżywianie i styl życia mogą pomóc w utrzymaniu zdrowia tego gruczołu

Jak wygląda trzustka-Co to jest trzustka? Trzustka (ang. pancreas) to pojedynczy narząd o wielkości mniej więcej 15 cm, który produkuje hormony regulujące poziom glukozy we krwi oraz dostarcza enzymy umożliwiające trawienie. Jest aktywną częścią układu pokarmowego, więc problemy z jego funkcjonowaniem mogą wpływać na cały organizm.

Zdrowe odżywianie i odpowiedni  styl życia może wpłynąć korzystnie na zachowanie zdrowia trzustki, ale zdarza się, że nawet wtedy mogą pojawić się czynniki, które mogą tymczasowo lub trwale uszkodzić ten narząd. Starajmy się jak najbardziej temu zapobiegać, ponieważ ten ważny narząd odgrywa kluczową rolę w tym, aby spożywane składniki odżywcze stały się źródłem energii dla komórek.

Budowa i funkcja-gdzie jest trzustka

Gdzie znajduje się trzustka?Trzustka (pankreas) znajduje się we wnętrzu jamy brzusznej - jest ona położona zasadniczo poziomo i zlokalizowana jest w przestrzeni zaotrzewnowej. Narząd ten można podzielić na trzy główne części: głowa, trzon, ogon. Składa się prawie całkowicie z zewnątrzwydzielniczych tkanek, które wytwarzają enzymy trawienne. Pozostała tkanka składa się z komórek dokrewnych zwanych wysepkami Langerhansa. Te skupiska komórek syntetyzują hormony, które regulują poziom cukru we krwi i wydzielanie gruczołów. Jeśli trzustka przestaje wytwarzać insulinę, może to prowadzić do cukrzycy (diabetes).

Przyjrzyjmy się teraz aktywności trzustki, która składa się z dwóch rodzajów komórek. Różne typy komórek wytwarzają różne substancje. Komórki hormonalne wytwarzają hormony insuliny, glukagonu, somatostatyny i polipeptydu. Insulina sprzyja obniżeniu poziomu cukru we krwi, a glukagon powoduje wzrost poziomu cukru we krwi. Komórki zewnątrzwydzielniczych tkanek  tworzą enzymy, które wspierają trawienie pokarmu w jelitach. Trypsyna i chymotrypsyna rozkładają białka, amylaza węglowodany zaś lipaza tłuszcze.

Wśród schorzeń trzustki wymienia się przede wszystkim zapalenie tego narządu. Może mieć ono postać ostrą lub przewlekłą oraz dziedziczne zapalenie trzustki, a nawet zmiany nowotworowe.

Może również wystąpić ostre i przewlekłe zapalenie tego gruczołu

Zapalenie trzustki - gdzie boli trzustka

Chociaż nie powinniśmy obawiać się najgorszego, zapalenie trzustki jest niewątpliwie jedną z najniebezpieczniejszych chorób. Dlatego ważne jest, abyśmy byli świadomi wczesnych objawów, aby w ten poznać sposoby zapobiegania oraz leczenia. Jeśli wytwarzanie insuliny zostanie zakłócone z powodu zapalenia gruczołu, enzymy trawienne mogą nawet „trawić” trzustkę i otaczające tkanki. Nieleczona może być śmiertelna. Zasadniczo rozróżniamy dwa rodzaje stanów zapalnych: ostry i przewlekły. Ich pochodzenie może mieć wiele przyczyn, ryzyko zwiększa zły stan zdrowia, genetyka, ale przede wszystkim niewłaściwa dieta i zły styl życia. Wśród najważniejszych  predyspozycji należy wymienić: nadmierne, niekontrolowane spożywanie alkoholu, zapalenie spowodowane nieprawidłowym funkcjonowaniem układu odpornościowego, niektóre choroby autoimmunologiczne, a także wysoki poziom tłuszczu we krwi. Podobnie jak w przypadku wielu innych chorób, jedną z głównych przyczyn stanu zapalnego jest przewlekły stres. Możliwe są również kamienie żółciowe, niektóre leki lub zmiany nowotworowe w gruczole. Chociaż jest to mniej powszechne, zapalenie trzustki może być również wynikiem silnego uderzenia.

 (Często wyszukiwane hasła: Gdzie boli trzustka rysunek, Jak daje znać chora trzustka, Chora trzustka objawy na skórze, Antykoncepcja a trzustka)

Przyczyny i objawy zapalenia trzustki - trzustka objawy

Chora trzustka objawy - Ostre zapalenie trzustki pojawia się nieoczekiwanie, bez jakichkolwiek wcześniejszych objawów. Pacjenci zwykle skarżą się na ból w dolnej części brzucha i środkowej części pleców, przy czym mogą pojawić się wymioty, zawroty głowy i zwiększona potliwość. Nieleczone wczas zapalenie może powodować tworzenie się w tkance gruczołowej fałszywych torbieli. Te po zainfekowaniu powodują powstawanie ropni. W ciężkich przypadkach może wystąpić zatrucie krwi, niewydolność nerek, trudności w oddychaniu, ostatecznie pacjent dozna wstrząsu.

Ostre zapalenie trzustki jest postępującym zaburzeniem, któremu towarzyszy martwica gruczołu. Choroba występuje częściej u mężczyzn, zwykle pojawia się w wieku  30 - 40 lat. Objawy pojawiające się w tym okresie nie są tak intensywne, więc wiele osób nie zwraca na to uwagi. Jednak powinny, ponieważ uporczywe objawy znacznie uszkadzają aktywność trzustki, tak bardzo, że ostatecznie gruczoł ten nie będzie mógł już funkcjonować. Jeśli od czasu do czasu pojawia się promienisty przewlekły ból brzucha w okolicy pleców i pępka, potem znika, możliwe jest, że istnieje zwiększone podejrzenie rozwoju tej choroby. Ból może trwać kilka minut lub nawet kilka godzin, w ciężkich przypadkach może być trwały. Powinniśmy również pomyśleć o tej możliwości również w przypadku gdy cierpimy na wzdęcia, zauważamy nagłą utratę wagi lub pojawi się nieprawidłowy stolec, (biegunka lub zaparcie). W przypadku martwicy trzustki, może rozwinąć się cukrzyca.

W niektórych przypadkach choroba wynika z odziedziczonych zaburzeń trzustki lub jelita, jej nawracające ostre ataki u młodzieży (w wieku poniżej 30 lat) często przeradzają się w chorobę przewlekłą. Dziedziczną chorobą, która najczęściej prowadzi do tego stanu, jest mukowiscydoza. Zdarzają się również przypadki, w których jedyną możliwą metodą diagnozy jest operacja (operacja trzustki). Podobnie jak choroba przewlekła, dziedziczne zapalenie trzustki jest postępującą chorobą, której może towarzyszyć ból, biegunka, niedożywienie lub cukrzyca.

Leczenie stanu zapalnego trzustki

W ostrych przypadkach może być konieczne stosowanie leków i kroplówek. Z jednej strony kroplówka dba o uzupełnienie płynów, z drugiej strony zawarte w niej antybiotyki hamują proces zapalny i wynikającą z niego martwicę. Jeśli martwica nadal występuje, tkanki martwicze można usunąć tylko chirurgicznie. Kiedy zapalenie jest spowodowane przez kamienie żółciowe, konieczna jest operacja, aby przywrócić przejście przewodu żółciowego.

W przypadku przewlekłego stanu zapalnego bierze się pod uwagę stosowanie leków przeciwbólowych, suplementacji enzymów, stosowania sterydów lub, w przypadku cukrzycy, leczenia. Dieta jest konieczna zarówno w przypadku ostrego, jak i przewlekłego zapalenia trzustki.

Najczęściej wyszukiwane hasła: Ból trzustki domowe sposoby, Stres a trzustka, Czy chora trzustka boli przy ucisku,  chora trzustka, trzustka gdzie jest, trzustka gdzie boli, chora trzustka objawy,

Inne możliwości

Aby aktywność układu odpornościowego była wystarczająca i była w stanie zwalczać stany zapalne, konieczna jest zachowanie równowagi flory jelitowej. Stan flory jelitowej, inaczej nazywany mikrobiomem jelitowym, wpływa bezpośrednio na układ odpornościowy. Jeśli zostanie uszkodzony, odporność organizmu osłabnie. Aby tego uniknąć, warto stosować probiotyki, a także prebiotyki, które są niezbędne do ich rozmnażania. Pozwólmy sobie na regularne ćwiczenia oraz uzupełnianie brakujących enzymów. Najłatwiej to zrobić za pomocą wysokiej jakości suplementów diety. Odwar z korzenia mniszka lekarskiego wspomaga aktywność pęcherzyka żółciowego i wątroby oraz przyczynia się do regeneracji trzustki. Gencjana może być również przydatna, ponieważ doskonale oczyszcza. Ponadto łagodzi podrażnienia tkanek spowodowane stanem zapalnym. Przejście na odpowiednią dietę w przypadku leczenia lub zapobiegania jest niezwykle ważne a nawet konieczne.

Właściwe odżywianie i styl życia mogą pomóc w utrzymaniu zdrowia tego gruczołu

Dieta w zapaleniu trzustki - trzustka dieta

Na czym polega dieta w przypadku zapalenia trzustki? Należy wiedzieć, że po zdiagnozowaniu ostrego zapalenia konieczne jest leczenie szpitalne. W takim przypadku pacjent ma zazwyczaj  tak zwaną dietę zerową, kiedy nie otrzymuje ani jedzenia, ani picia przez 48-72 godzin. Pacjent otrzymuje kroplówkę, aby organizm otrzymał odpowiednią ilość składników odżywczych. Po zakończeniu takiej głodówki konieczne jest przejście na niskotłuszczową, dostosowaną do potrzeb dietę. W przypadku przewlekłego stanu zapalnego dieta musi być przestrzegana do końca życia. Taki specjalny plan diety jest opracowywany przy pomocy eksperta. Dieta koncentruje się na produktach bogatych w białko, o minimalnej zawartości tłuszczów pochodzenia zwierzęcego, a także zawierających antyoksydanty. Wskazane jest spożywanie chudego mięsa, fasoli i soczewicy, niskotłuszczowych produktów mlecznych lub zamiast tego mleka przygotowanego z nasion roślinnych. Szpinak, jagody, wiśnie i produkty pełnoziarniste wspomagają trawienie i mogą zwalczać szkodliwe wolne rodniki. W przypadku nagłej ochoty na słodycze, powinien sięgać po owoce zamiast przysmaków na bazie cukru, ponieważ pacjenci z tą chorobą są bardziej narażeni na rozwój cukrzycy. Aby ułatwić trawienie spożywanego jedzenia, należy zafundować sobie 6-8 mniejszych porcji jedzenia dziennie.

Produkty, które należy ograniczać to:

  • Czerwone mięso
  • Wnętrzności
  • Smażone posiłki
  • Ziemniaki i chipsy ziemniaczane
  • Majonez
  • Margaryna i masło
  • Wysokotłuszczowe produkty mleczne
  • Wyroby piekarnicze i desery zawierające cukier
  • Napoje zawierające cukier
  • Bardzo ostre jedzenie
  • Alkohol

Konieczne jest unikanie tłuszczów trans. Pieczone lub przetworzone produkty spożywcze, takie jak frytki i hamburgery można zaliczyć do tych najgorszych. Gotowane lub pieczone potrawy mogą powodować zapalenie trzustki. Konieczne jest zmniejszenie spożycia rafinowanej mąki, te pokarmy powodują wzrost poziomu insuliny. Nie należy również spożywać naraz dużo błonnika, ponieważ może on spowolnić wchłanianie i zmniejszyć ilość enzymów trawiennych. Zaleca się również rzucenie palenia.  

Najczęściej wyszukiwane hasła związane z tym tematem: Powiększona trzustka,  Chora trzustka jakie badania, trzustka ból, jak boli trzustka, trzustka wikipedia, trzustka funkcje, trzustka badania, trzustka położenie

Rak trzustki

Choroba atakuje podstępnie i początkowo prawie nie wywołuje żadnych objawów.

Rak trzustki jest odporny na wiele popularnych metod leczenia, w tym na chemioterapię i radioterapię. Może pojawić się żółte zabarwienie skóry, bez żadnych innych objawów. Jeśli choroba zostanie zdiagnozowana we wczesnym etapie, można ją leczyć chirurgicznie. Niestety wczesna diagnoza jest rzadka. W późniejszym etapie może poprawić jakość życia wyłącznie leczenie objawów i powikłań. Wyszukiwane hasła

Objawy nowotworu narządu często pojawiają się dopiero po pewnym czasie.

Należą do nich:

  • Ból pleców
  • Anoreksja, niezamierzona utrata masy ciała
  • Żółta skóra i białka oczu
  • Jasny kolor stolca
  • Ciemny kolor moczu
  • Swędząca skóra
  • Cukrzyca
  • Zakrzepy
  • Wyczerpanie
  • Nudności i wymioty
  • Ból
  • Niedrożność jelit

Organizm może mieć problemy z przetwarzaniem otrzymywanych składników odżywczych, ponieważ gruczoł nie wytwarza wystarczającej ilości enzymów trawiennych. Żółte przebarwienie skóry powoduje niedrożność dróg żółciowych z powodu nowotworu. Powiększony guz może naciskać na nerwy w jamie brzusznej, powodując ból, który może się nasilić. Radioterapia i chemioterapia mogą zatrzymać wzrost guza, co może złagodzić ból. Jeśli rak rozprzestrzeni się w pierwszej części jelita cienkiego, może spowodować zatrzymanie  przechodzenia pokarmu z żołądka do jelit.

Co może być przyczyną?

Co powoduje raka trzustki? Pomimo wielu badań wciąż nie jest jasne, co powoduje raka trzustki. Lekarze zidentyfikowali czynniki, które mogą zwiększać ryzyko rozwoju tego rodzaju raka, w tym palenie tytoniu i niektóre dziedziczne mutacje genowe.

Czynniki ryzyka są następujące:

  • Palenie
  • Cukrzyca
  • Przewlekłe zapalenie trzustki
  • Niektóre zespoły genetyczne
  • Występowanie choroby w rodzinie
  • Otyłość
  • Starszy wiek

Możliwości leczenia

Obecnie dostępne opcje leczenia to chirurgia, radioterapia, chemioterapia i immunoterapia. Szansa na przeżycie nieleczonego guza wynosi około 3,5 miesiąca, niestety umiera aż 95 procent pacjentów, nawet jeśli otrzymali odpowiednie leczenie.

Czy możemy żyć bez trzustki?

Odpowiedź brzmi tak. Musimy jednak wprowadzić kilka istotnych zmian w naszym życiu. Po operacji konieczne jest przyjmowanie leków, w tym leków uzupełniających enzymy, a zwłaszcza w celu całkowitego zreformowania diety. Operacja rzadko usuwa cały gruczoł, ale czasami może być konieczna, szczególnie jeśli ktoś ma guza lub ciężkie zapalenie czy uszkodzone tkanki spowodowane urazem.

Choroby, które mogą wymagać chirurgicznego usunięcia gruczołu:

  • Przewlekłe zapalenie trzustki stopniowo się nasila. Czasami wykonuje się operację w celu złagodzenia bólu.
  • Guzy, takie jak gruczolakorak, guzy neuroendokrynne, rak dwunastnicy i chłoniak. Guzy te zaczynają się w gruczole lub w jego pobliżu, ale mogą również rozprzestrzeniać się na inne części ciała. Rak, który wyrósł z innych narządów, może również wymagać chirurgicznego usunięcia narządu.
  • Gdy gruczoł dozna poważnych obrażeń, również będzie musiał być usunięty.
  • Hipoglikemia hiperinsulinemiczna. Ten stan jest spowodowany wysokim poziomem insuliny, co powoduje gwałtowny spadek poziomu cukru we krwi.

Operacja całkowitego usunięcia narządu gruczołowego nazywa się całkowitą pankreatektomią. Ponieważ wokół gruczołu znajdują się inne narządy, chirurg może również usunąć następujące:

  • Jelito dwunastnicze (pierwsza część jelita cienkiego)
  • Śledziona
  • Część żołądka
  • Pęcherzyk żółciowy
  • Część przewodów żółciowych
  • Kilka węzłów chłonnych wokół gruczołu

Diagnoza zmian związanych z narządem gruczołowym

Diagnoza obejmuje badanie fizykalne, co może okazać się skomplikowane, ponieważ narząd znajduje się głęboko w jamie brzusznej w pobliżu kręgosłupa. Badanie krwi często pomaga ustalić, czy trzustka odgrywa rolę w objawie, ale wynik może być mylący. Tomografia komputerowa, ultrasonografia endoskopowa i MRI, które są  w tym przypadku najbardziej odpowiednie, mogą pomóc w sprawdzeniu jej struktury.

źródła:

https://pl.wikipedia.org/wiki/Trzustka_cz%C5%82owieka

https://www.healthline.com/human-body-maps/pancreas

https://www.healthline.com/health/pancreatitis-diet#foods-to-limit

https://www.healthline.com/health/can-you-live-without-a-pancreas#function

https://www.healthline.com/health/what-does-the-pancreas-do

https://pancreasfoundation.org/patient-information/about-the-pancreas/common-disorders-of-the-pancreas/

https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/pancreatic-cancer/symptoms-causes/syc-20355421

Produkty razem:
0