dr Podlupszki Csaba Autor: dr Podlupszki Csaba Gastroenterolog

Zaparcia: dlaczego powstają i co możemy zrobić by nie mieć twardych stolców?

Zaparcia

Na temat zaparć rozmawiamy rzadko lub bardzo niechętnie, problem ten jest wciąż wstydliwy dla wielu osób. Tymczasem przypadłości tej nie można lekceważyć, należy o tym rozmawiać, ponieważ dotyczy niemal co trzeciej osoby. Mówmy o tym na głos, tak jak mówimy o innych problemach zdrowotnych np. o żylakach czy bólach stawów. Najwyższy czas odłożyć na bok wstyd i otwarcie mówić o różnych dolegliwościach jelitowych m.in. o zaparciach.

Nieregularne wypróżnienia dotyczą wielu osób i choć odczuwają one znaczny dyskomfort, wciąż nie chcą o tym rozmawiać, ale nie należy się wstydzić, ponieważ to temat niezmiernie ważny, dotyczący zdrowia.

Bardzo często za występowanie uciążliwych zaparć odpowiedzialni jesteśmy my sami. Brak ruchu, niewłaściwa dieta o małej zawartości błonnika, niska podaż płynów i ogólne lekceważenie układu trawiennego to główne czynniki ryzyka rozwoju przewlekłych zaparć. Oczywiście powodów może być znacznie więcej i przyczyny mogą być też różne, ale te, które wymieniliśmy, są najczęstsze.
Jeśli chodzi o zaparcia, niestety nadal nie kładzie się nacisku na zapobieganie, ale częściej decydujemy się na tzw. „gaszenie ognia” i aby się ich szybko pozbyć, sięgamy po mnóstwo różnego rodzaju środków przeczyszczających. Oczywiście od czasu do czasu można sobie w ten sposób pomóc, ale na dłuższą metę tego typu środki są najgorszym możliwym rozwiązaniem.

Co to są zaparcia?

bristol skala stolec

Odpowiedź na to pytanie nie jest taka prosta. Każdy z nas jest inny, tak więc i procesy trawienne nie przebiegają u wszystkich osób jednakowo. Dla jednego człowieka no rmą jest regularne wypróżnianie się kilka razy w ciągu dnia, a dla innego raz na dwa, trzy dni. O zaparciu mówimy, gdy wypróżnienia zdarzają się rzadziej niż dwa razy w tygodniu. Musimy również wspomnieć, że przypadłość ta wielokrotnie częściej występuje u kobiet niż u mężczyzn, najczęstsze są zaparcia w ciąży, zaparcia u niemowlaka, ale cierpią na nie również osoby starsze.

Jeśli zaparcia nie pojawiają się z powodu jakichś poważnych dolegliwości to przyczyną z pewnością jest zła dieta, ponieważ ma ona kluczowy wpływ na pracę jelit i jest najczęstszym powodem nieregularnych wypróżnień.

Czy spożywamy odpowiednią ilość błonnika? Pijemy dość płynów? Unikamy produktów zawierających dużo cukru, białej mąki i tłuszczu, albo to właśnie takie wchodzą w skład naszej codziennej diety?
Większość ludzi niestety nie zwraca uwagi na to, co spożywa, a tymczasem właśnie tego typu produkty znacznie, spowalniają procesy trawienne.

Rodzaje zaparć

Dokładna definicja zaparć przewlekłych określana jest według poniższych punktów, które określają tzw. III Kryteria Rzymskie
O przewlekłych zaparciach można mówić w przypadku gdy w ciągu ostatnich trzech miesięcy pojawiły się więcej niż dwa z niżej wymienionych objawów a trwały nawet 6 miesięcy:

  • co najmniej 25 procent przypadków - stolec jest twardy, grudkowaty
  • co najmniej 25 procent przypadków - uczucie niepełnego wypróżnienia
  • co najmniej 25 procent przypadków- pojawia się uczucie zablokowania odbytu
  • co najmniej 25 procent przypadków pojawia się potrzeba ręcznych manipulacji
  • mniej niż trzy wypróżnienia tygodniowo

W takich przypadkach dalsze stosowanie środków przeczyszczających nie jest zalecane, ponieważ są one bardziej szkodliwe niż pożyteczne. Co więc stosować, zamiast leków? Skontaktuj się ze specjalistą, który zleci dokładniejsze badanie, ponieważ ważne jest wykluczenie uszkodzenia narządów lub jakichś poważnych chorób. Dowiemy się również o tym, które choroby mogą być przyczyną przewlekłych zaparć.

Zaparcia przypadkowe. Z pewnością każdy z nas przeżył sytuację życiową, która wywołała u niego uczucie niepokoju, strachu, napięcia. Nowa praca, podróż za granicę, zmiana miejsca zamieszkania. Lęk lub wstyd towarzyszący tym wydarzeniom co prawda mogą być przyczyną powstawania zaparć, ale w znacznym stopniu wpływa na nie styl życia i nieprawidłowe nawyki żywieniowe. Może to być spowodowane przez niektóre leki lub posiłki, a które to są? Przede wszystkim mięso, produkty piekarnicze, ciasta, czekolada, tłuste potrawy, dania typu fast food, które wymagają dłuższego czasu trawienia. Ta lista może być o wiele dłuższa. Kolejne czynniki odpowiedzialne za powstawanie zaparć to alkohol i kofeina, ponieważ pobierają wodę z organizmu.

Przyczyny zaparć

niezdrowa dieta

W poprzednich dwóch akapitach wspomnieliśmy już o kilku, rodzajach zaparć, teraz poznajmy inne. Rozwój zaparć zależy od wielu czynników. Wpływ na to ma wiek, płeć, zdrowie (w tym zdrowie psychiczne) i niektóre z naszych nawyków. Najczęstszym jest jednak niezdrowa dieta. Niestety, chociaż mamy dostęp do wielu zdrowych produktów, pozostajemy przy tych, do których przywykliśmy. Prawdopodobnie łatwiej jest kupić półprodukty lub iść do baru szybkiej obsługi niż zabijać czas w kuchni, gotując zdrowe posiłki, ale chcąc zachować dobre zdrowie, należy koniecznie zadbać o swoją dietę. W barach szybkiej obsługi sprzedawane są dania wyłącznie z półproduktów, które zawierają mało błonnika, ale za to mnóstwo soli, cukru, białej mąki i konserwantów. Wiele osób niestety nie zdaje sobie sprawy z tego, że właśnie niedobór błonnika pokarmowego spowalnia perystaltykę jelit. Na skutek dłuższego zalegania w jelicie grubym z powodu niedoboru błonnika treść jelitowa ulega nadmiernemu zagęszczeniu - przez wchłanianie wody, stolec staje się twardy, suchy a to powoduje powstawanie zaparć.

W związku z zaparciami należy wspomnieć także różne substancje chemiczne. Mamy na myśli zarówno dodatki do żywności, jak i leki. Istnieje wiele takich środków, które prowadzą do zaparć, należą do nich głównie: znieczulające, przeczyszczające, leki nasenne, leki antydepresyjne, środki uspokajające, leki zobojętniające kwasy, przeciwbólowe oraz leki na ciśnienie.

Trzeba też wspomnieć o innych chorobach, nie tylko o chorobach przewodu pokarmowego. Zaparcia mogą być też objawem takich chorób jak np. Leśniowskiego Crohna, zespół jelita drażliwego (IBS), zapalenie uchyłków, hemoroidy, stany zapalne jelita grubego i odbytnicy. Ponadto mogą być wywołane niedoczynnością tarczycy, chorobą nerek, cukrzycą, udarem mózgu, chorobami układu nerwowego (stwardnienie rozsiane, choroba Parkinsona), a także urazami kręgosłupa i przewlekłym stresem.

Zaparcia mogą być spowodowane osłabioną kurczliwością jelita grubego lub nieprawidłową czynnością struktur dna miednicy, która prowadzi do zalegania stolca w odbytnicy i trudności z jego wydalaniem.

Kolejnym czynnikiem sprzyjającym występowaniu zaparć jest wiek. Zaparcia powstają u ludzi w wieku podeszłym na skutek zwalniającej przemiany materii. Powodem tego jest fakt, że wśród osób starszych większość nie poświęca wystarczającej uwagi zdrowemu żywieniu, zwłaszcza osoby mieszkające samotnie. Przyczyną zaparć u nich są zaburzenia motoryki jelita grubego, różne choroby, niewystarczająca produkcja enzymów trawiennych, niska aktywność ruchowa.

Zaparcia często pojawiają się również u dzieci a przede wszystkim u tych najmniejszych, które karmione są sztucznym mlekiem, u niemowląt karmionych piersią, zaparcia występują rzadziej. Mleko matki zawiera ogromną ilość prebiotycznych oligosacharydów, które są pokarmem dla dobrych bakterii jelitowych, natomiast tłuszcz mleczny zmiękcza stolec. Zaparcia mogą występować również wtedy, gdy dzieci przechodzą z pokarmów płynnych na pokarmy papkowate, a ich system jelitowy przystosowuje się do tego bardzo powoli, w wyniku czego procesy trawienne również są spowolnione. Dość często zaparcia zdarzają się u maluchów w okresie, kiedy zamiast pieluch uczymy dziecko do korzystania z nocnika. Małe dzieci nie oddają stolca, świadomie go zatrzymują, odczuwają lęk, co jeszcze bardziej nasila problem. U większych dzieci zaparcia mogą pojawiać się wówczas gdy zaczną uczęszczać do przedszkola, szkoły, pojawią się problemy z nauką i wiele innych sytuacji, którym towarzyszy lęk.

Skutki uboczne zaparć

Zalegające masy kałowe są przyczyną nie tylko powstawania hemoroidów, ale i wielu innych poważnych dolegliwości. Gdy stolec nie zostaje wydalony z jelit wówczas przestają być absorbowane składniki odżywcze, zamiast tego w przewodzie pokarmowym zaczną gromadzić się substancje toksyczne. Twarde masy stolca powodują zranienia odbytu, natomiast w jelicie grubym na skutek zwiększonego ciśnienia powstają uwypuklenia tzw.uchyłki. Uwypuklenia w jelitach powodują zaburzenia w oddawaniu stolca, a to prowadzi do stanów zapalnych i infekcji. U osób, które mają długotrwałe problemy z zaparciami, rośnie ryzyko podwyższonego ciśnienia oraz pojawienia się żylaków. Musimy wspomnieć o jeszcze jednej ważnej rzeczy. Poważne dolegliwości powstają również na skutek osadzonych w przewodzie pokarmowym substancji toksycznych: problemy z wchłanianiem składników odżywczych, niedobory składników odżywczych, problemy skórne, złe samopoczucie, częste bóle głowy, a także ryzyko pojawienia się pasożytów w naszym organizmie, które osiedlają się w niestrawionych resztkach jedzenia i żerują w naszym organizmie. Zaparciom często towarzyszą wzdęcia, które sprawiają, że osiągnięcie płaskiego brzucha stanie się niespełnionym snem.

Leczenie zaparć

leczenie zaparc

Jakie znamy sposoby leczenia? Jakich metod używają ludzie, by pozbyć się tego problemu? Co na zaparcia? Z dziesięciu osób dziewięć sięga po środki przeczyszczające. To nie jest najlepsze rozwiązanie, ale pojawiające się reklamy na dostępne bez recepty dziesiątki różnych środków przeczyszczających, które są rzekomo bezpieczne, zachęcają do ich kupowania. Należy jednak wiedzieć, że tego typu środki co prawda pomogą, ale nie eliminują przyczyny, co więcej ich długotrwałe przyjmowanie nie jest całkiem bezpieczne i może prowadzić do groźnych dla zdrowia powikłań. Tego typu środki uzależniają, a częste stosowanie zwiększa ryzyko odwodnienia organizmu, prowadzą do zaburzenia równowagi flory jelitowej, upośledzenia wchłaniania składników odżywczych, pojawiają się bóle brzucha, a częste stosowanie powoduje rozleniwienie jelit. Czyż nie brzmi to niebezpiecznie?
Przeciw zaparciom walczmy naturalnymi metodami, jedną z nich jest zwiększenie spożycia błonnika, ale ważne są również: przyjmowanie odpowiednich ilości płynów, regularne ćwiczenia i spożywanie probiotyków. Wyjaśnimy, dlaczego i jak pomagają oraz przedstawimy najskuteczniejsze domowe sposoby na zaparcia.

Doskonałym sposobem walki z zaparciami jest zwiększone spożycie błonnika. Spożywanie błonnika i pokarmów bogatych w błonnik przynosi ogromne korzyści zdrowotne. Jeśli chcemy sformułować to zwięźle i na temat, moglibyśmy powiedzieć, tylko tyle, że bez błonnika nikt nie może być zdrowy. Oprócz tego, że poprawia perystaltykę jelit, bierze udział w wielu innych procesach fizjologicznych, w tym we wzroście liczby dobrych bakterii. Błonnik wspomaga przesuwanie się pokarmu w jelitach, zmniejsza możliwość wchłaniania substancji toksycznych, oczyszcza ściany jelit, zwiększa objętość treści jelitowej, co jest jednym z najlepszych leków na zaparcia. W wyniku niedoboru błonnika istnieje zwiększone ryzyko rozwoju choroby wieńcowej, udaru, nadciśnienia, cukrzycy, otyłości oraz niektórych chorób żołądka i jelit. Może dojść do zatrzymania wagi bądź przybierania kolejnych kilogramów i często rozwija się przewlekłe zaburzenie trawienia. Warto wzbogacić swoją dietę w duże ilości pokarmów będących źródłem błonnika. Prawie każdy posiłek można podawać ze smacznymi produktami zawierającymi błonnik. Od owoców i warzyw po produkty pełnoziarniste, każdy znajdzie coś dla siebie. Zaleca się również spożywanie psyllium, który jest w stu procentach czystym błonnikiem. Dawka 5,1 grama przyjmowana dwa razy dziennie znacznie zwiększyła objętość i masę stolca, a także przyspieszyła ruchy jelit u 170 pacjentów z przewlekłymi zaparciami – informacja z medicalnewstoday.

Spożywanie płynów. Wciąż staramy się przypominać sobie o konieczności picia wody na wiele sposobów, chociażby tak, że dbamy o to, by mieć butelkę wody w torbie, na biurku czy w samochodzie. Pamiętajmy, że dziennie powinniśmy wypić 1,5 aż 2 litry płynów. Wodę tracimy, oddychając, pocąc się, oddając mocz, dlatego tak ważne jest jej regularne uzupełnianie. Ponadto skutkiem niedoboru wody w organizmie mogą być również nawracające zaparcia. Woda pomaga oczyścić jelita z osadzonych resztek pokarmu. Przeciętny dorosły człowiek powinien wypić dziennie 2-3 litry wody, część tej ilości dostarczana jest do organizmu wraz z żywnością (warzywa, owoce, zupy, sosy, koktajle itd.)

Przyjmowanie probiotyków. W przypadku przewlekłych zaparć szczególnie zalecane jest spożywanie probiotyków, czyli dobrych bakterii probiotycznych! Szczepy dobrych bakterii są niezbędnym składnikiem flory jelitowej, a tym samym przyczyniają się do utrzymania prawidłowego metabolizmu, produkcji enzymów trawiennych, zapobiegając jednocześnie zaparciom. Ponadto probiotyki pomagają utrzymać równowagę mikroflory jelitowej, działają korzystnie przy wzdęciach, zmniejszając ilość gazów, wpływają korzystnie na pracę jelit i ułatwiają wypróżnianie.

Ziołowe herbatki na zaparcia. Domowe sposoby na zaparcia obejmują szereg naturalnych metod - niezwykle skuteczne może okazać się stosowanie ziół. Polecamy herbatki ziołowe z roślin, które mają działanie przeczyszczające, eliminują skurcze i rozluźniają stolec. Warto wiedzieć, że tego typu herbatki działają na każdego inaczej. Zalecamy, aby na początek wybrać bardziej łagodne ziołowe środki przeczyszczające, do których należy: mniszek lekarski, kwiat akacji, rumianek lub mięta. Silniejsze działanie przeczyszczające ma aloes, kora kruszyny i senes. Kolejnymi skutecznymi roślinami zwalczającymi zaparcia są: nasiona babki jajowatej, kozieradka pospolita, siemię lniane, suszone śliwki, bazylia, pokrzywa, rumianek i wiele innych. Przed ich zastosowaniem warto poradzić się lekarza lub farmaceuty i koniecznie wspomnieć o ewentualnych dolegliwościach, na które niektóre rośliny lecznicze mogłyby mieć zły wpływ.

Oczyszczanie jelit. W przypadku powtarzających się zaparć koniecznie należy przeprowadzić kurację oczyszczającą jelita. Dzięki takiej kuracji ściany jelit będą oczyszczone z zalegających resztek pokarmowych, a układ pokarmowy wreszcie sobie „odpocznie”. Inną zaletą czystych jelit jest to, że poprawi się wchłanianie składników odżywczych, trawienie będzie bardziej skuteczne i zostanie przywrócona równowaga flory jelitowej, co ma korzystny wpływ na układ odpornościowy.

Olej parafinowy na zaparcia. Często słyszymy, że olej parafinowy, który można otrzymać bez recepty, jest skuteczną pomocą na uciążliwe zaparcia. Jednak ta pochodna ropy naftowej ma działanie drażniące na błonę śluzową jelit i wpływa niekorzystnie na wchłanianie niektórych witamin rozpuszczalnych w tłuszczach, co więcej, jeśli dostanie się do dróg oddechowych, może spowodować ciężki stan zapalny.

Źródła:
https://www.theromefoundation.org/assets/pdf/19_RomeIII_apA_885-898.pdf
https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC4291444/
https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC3206558/
https://sciencebasedmedicine.org/constipation-myths-and-facts/
https://www.medicalnewstoday.com/articles/318707.php

Na podstawie historii Twoich wyszukwań polecamy Ci poniższe produkty.
Slim Tea
Slim Tea

Mieszanka 13 specjalnie dobranych ziół. Wspomaga prawidłową pracę jelit i zapewnia regularny stolec. Nie zawiera kofeiny.

79 zł
Szczegóły
Włożę do koszyka
Clean Inside Program
Program CleanInside

Program oczyszczania jelit Clean Inside składa się z trzech produktów, wypracowanych specjalnie w celu jak najdokładniejszego i jak najbardziej naturalnego oczyszczania jelit.

299 zł
Szczegóły
Włożę do koszyka
Swiss Probiotix Max
Swiss Probiotix Max

Doskonale wspomaga funkcjonowanie układu trawiennego i układu odpornościowego, każda kapsułka zawiera 25 miliardów żywych kultur i 12 starannie wyselekcjonowanych szczepów bakterii probiotycznych.

145 zł
Szczegóły
Włożę do koszyka
NaturalSwiss =
Produkty razem:
0